Steward-ownership binnen TBI

Steward-ownership binnen TBI: ondernemen voor de lange termijn

In de nieuwste aflevering van de TBI Podcast gaat host Carlo Teunissen in gesprek met twee bijzondere gasten: Daan Sperling, voorzitter van Stichting TBI, en Gijsbert Koren, medeoprichter van Stichting We Are Stewards. Centraal staat een thema dat TBI onderscheidt van vrijwel alle andere spelers in de bouw-, techniek- en infrasector: steward-ownership. Een unieke eigendomsstructuur waarin níét de aandeelhouder centraal staat, maar de onderneming, haar mensen en haar maatschappelijke rol. 

Een eigendomsstructuur die TBI bijzonder maakt 

Waar veel organisaties worden gedreven door korte termijn belangen, kiest TBI al sinds 1982 voor een andere koers.  De aandelen zijn ondergebracht bij Stichting TBI, een stichting zonder commerciële aandeelhouders. Deze manier van ondernemen staat ook bekend als steward ownership. Volgens Koren is het principe helder: “Alle aandelen liggen bij een stichting die maar één doel heeft: een goede eigenaar zijn en zorgen dat de onderneming duurzaam kan doorgroeien.”  

Voor TBI betekent dit dat continuïteit, maatschappelijke verantwoordelijkheid en langetermijnwaardecreatie de basis vormen voor besluitvorming. Een structuur die het mogelijk maakt om te investeren in innovatie, vakmanschap én maatschappelijke initiatieven, zonder druk van financiële markten of externe aandeelhouders.  

Herinvesteren in de onderneming 

Dat betekent ook dat een belangrijk deel van de middelen terugvloeit naar de onderneming zelf. TBI-ondernemingen investeren continu in innovatie, vakmanschap en toekomstbestendig materieel. Denk bijvoorbeeld aan de elektrificatie van bouwmaterieel, digitalisering van processen en nieuwe duurzame bouwmethoden. Zo blijft de onderneming zich ontwikkelen en kan zij blijven bijdragen aan de grote opgaven in de gebouwde omgeving. 

Hoe steward-ownership binnen TBI werkt 

In de podcast leggen Sperling en Koren uit hoe dit model in de praktijk functioneert.  Binnen TBI vervullen drie partijen ieder een eigen rol: 

• De Raad van Bestuur – bestuurt de onderneming. 

• De Raad van Commissarissen – houdt toezicht en is klankbord. 

• Stichting TBI – borgt de lange termijn, bewaakt de doelstellingen en maakt maatschappelijke investeringen mogelijk.  

Daan Sperling licht toe: “Het draait niet om financiële belangen van bestuurders of aandeelhouders. We doen wat het beste is voor de onderneming én voor de maatschappij.” Dit vraagt om voortdurende dialoog tussen alle betrokkenen en om leiderschap dat verder kijkt dan kwartaalresultaten. 

De kracht van lange termijn denken 

Een belangrijk voordeel van steward-ownership is de stabiliteit die het organisaties geeft. Volgens Koren zijn bedrijven met deze structuur vaak minder gevoelig voor de waan van de dag.“Ze presteren gemiddeld vergelijkbaar met beursgenoteerde bedrijven, maar met minder extreme schommelingen en doorgaans meer buffers en weerstandsvermogen.” 

Tijdens economische crises, zoals in 2011–2012, bleek die stevigheid ook binnen TBI van grote waarde. Sperling geeft in de podcast een treffend voorbeeld: “Toen wij onze financiering moesten herstructureren, was het essentieel dat de stichting haar vertrouwen uitsprak. Dat kon in één middag geregeld worden — op zakelijke grondslag én vanuit gedeeld belang.” 

Maatschappelijke verantwoordelijkheid in de praktijk  

De steward-owned structuur van TBI maakt het mogelijk om structureel te investeren in maatschappelijke waarde. Dat krijgt vorm via Stichting TBI én via initiatieven vanuit TBI zelf.

Stichting TBI richt zich daarbij op drie duidelijke doelstellingen:

• het waarborgen van de continuïteit van TBI en de bijbehorende werkgelegenheid
• het ondersteunen van activiteiten op cultureel, wetenschappelijk, educatief en sociaal gebied
• het realiseren van positieve maatschappelijke impact

Zo draagt Stichting TBI onder meer bij aan het behoud en de restauratie van monumentaal erfgoed in Nederland.

Daarnaast initieert en ondersteunt TBI initiatieven die bijdragen aan de ontwikkeling van mensen, de sector en de gebouwde omgeving, waaronder door middel van de volgende fondsen: 

TBI Studiefonds (sinds 1992)
Biedt een jaarlijkse toelage voor schoolgaande kinderen van medewerkers van TBI-ondernemingen. Jaarlijks maken circa 2.500 kinderen hier gebruik van.

TBI Praktijkfonds (sinds 2022)
Ondersteunt initiatieven van TBI-ondernemingen die bijdragen aan de instroom, ontwikkeling en het behoud van vakmensen in bouw, techniek en infra.

TBI Klimaattrein
Richt zich op het versnellen van duurzame oplossingen in de gebouwde omgeving en ondersteunt pioniers die werken aan het verminderen van CO₂-uitstoot.

Een model dat past bij deze tijd 

De wereld verandert snel: druk op de arbeidsmarkt, toenemende aandacht voor duurzaamheid, en maatschappelijke verwachtingen richting bedrijven worden groter. Volgens beide gasten past steward-ownership precies in die ontwikkeling. Voor medewerkers biedt het een organisatie waar purpose en praktijk samenkomen. Voor partners en opdrachtgevers betekent dit een betrouwbare en toekomstbestendige samenwerkingspartner. 

Tenslotte is het voor jonge talenten belangrijk om in een betekenisvolle werkomgeving te werken in een sector die impact maakt. Zoals Koren het samenvat: “Bij organisaties waar het verhaal klopt, blijven mensen langer. Omdat de missie niet botst met aandeelhoudersbelangen, maar er volledig mee in lijn is.” 

TBI als pionier

Hoewel steward-ownership steeds meer aandacht krijgt, werkt TBI al ruim veertig jaar volgens deze principes. Daarmee is het bedrijf een pionier in Nederland. Sperling verwoordt het helder: “Je moet soms jaren binnen TBI werken voordat je volledig begrijpt hoe bijzonder deze structuur is. Het is een model dat nooit af is, omdat de wereld nooit af is.” 

Met de ontwikkeling van een nieuwe rechtsvorm, de Rentmeester‑vennootschap, wordt steward-ownership de komende jaren waarschijnlijk toegankelijker voor meer bedrijven. Maar TBI staat al decennia aan de basis van deze beweging. 

Tot slot: een gesprek dat inspireert 

De podcastaflevering laat zien hoe deze eigendomsstructuur niet alleen de basis vormt voor een gezonde bedrijfsvoering, maar vooral voor een organisatie die met en voor de maatschappij bouwt. Een verhaal dat past bij de cultuur van TBI en bij de mensen die haar toekomst vormgeven. Een gesprek dat inzicht geeft, inspireert en benadrukt waarom TBI uniek is in Nederland.